Prawidłowa profilaktyka wad postawy to klucz do zdrowia Twojego dziecka i sprawności w dorosłym życiu. Wady postawy to nieprawidłowe, niefizjologiczne ułożenia ciała, które nieleczone mogą stać się przyczyną wielu bolesnych dolegliwości kręgosłupa oraz stawów. Są to wszelkie odchylenia od prawidłowej postawy ciała, które dotyczą zarówno dzieci, jak i dorosłych. W praktyce fizjoterapeutycznej dzieli się je na wrodzone, wynikające z uwarunkowań genetycznych, oraz nabyte, które są najczęściej wynikiem niewłaściwego trybu życia, braku codziennej aktywności ruchowej, nadwagi czy przebytych w przeszłości urazów.
Rodzaje wad postawy
Podział ze względu na lokalizację odchyleń od normy.
Wady kręgosłupa
plecy okrągłe, plecy wklęsło-okrągłe, plecy wklęsłe, plecy płaskie, skoliozy
Wady klatki piersiowej
kurza klatka piersiowa, klatka piersiowa lejkowata
Wady kończyn dolnych
koślawe kolana, kolana szpotawe, stopa końsko-szpotawa, stopa szpotawa, stopa koślawa, płaskostopie
Skąd biorą się wady postawy?
Istnieje wiele przyczyn, które wywołują wady postawy. Na niektóre z nich nie mamy wpływu (wady wrodzone), inne (środowiskowe) możemy ograniczać, a zatem zmniejszyć ich negatywne oddziaływania na postawę. Można to osiągnąć dzięki odpowiedniemu doborze warunków jakie zapewnia dziecku środowisko w którym przebywa. Dlatego też warunki te u każdego powinny być odpowiednio przeanalizowane oraz dobrane, tak by ich oddziaływanie przyczyniało się do prawidłowego rozwoju.
Czynniki genetyczne
Wada postawy powstaje samoistnie i wynika z nieprawidłowego nawyku postawy.
Dystonia mięśniowa
Wada postawy powstaje na skutek nieprawidłowego napięcia mięśniowego.
Czynniki środowiskowe
Źle zorganizowanie otoczenie dziecka przyczynia się do powstawania wad postawy.
Etapy rozwoju wad postawy
Kolejność zachodzenia przemian w trakcie kształtowania się wady postawy
1. Nieprawidłowy nawyk
Brak aktywności ruchowej i siedzący tryb życia sprzyjają powstawaniu nieprawidłowych nawyków
2. Zmiany czynnościowe
Złe nawyki powodują zmiany w odpowiednim napięciu mięśni czyli dystonię mięśniową
3. Zmiany funkcjonalne
Długotrwała dystonia mięśniowa powoduje zmiany w napięciu więzadeł oraz torebek stawowych
4. Zmiany strukturalne
Na skutek długotrwałych zmian funkcjonalnych powstają zmiany w strukturach kostnych
Jak powinna wyglądać profilaktyka wad postawy u dzieci?
Dzieci powinny dwa razy tygodniowo uczęszczać na zajęcia z gimnastyki korekcyjnej.
Dodatkowo dwa razy w tygodniu na basen, najlepiej na zajęcia z pływania korekcyjnego.
W dni wolne od zajęć powinny ćwiczyć w domu pod kontrolą rodziców, we właściwy sposób.
Nie powinno się obciążać dzieci dodatkowymi zajęciami pozalekcyjnymi.
Czas wolny powinien mieć formę czynną i powinien trwać ok. 2 godzin dziennie.
Jeśli dziecko chce uprawić jakąś dyscyplinę sportową, należy zasięgnąć opini lekarza.
Jak przygotować bezpieczny plecak?
Zamiast sztywnych reguł, warto wprowadzić w życie proste nawyki, które sprawią, że codzienna droga do szkoły stanie się elementem profilaktyki wad postawy, a nie jej zagrożeniem.Raz w tygodniu rób z dzieckiem „przegląd tornistra”. Usuwanie zbędnych zabawek, pustych butelek po piciu czy niepotrzebnych akcesoriów to najprostsza, darmowa metoda dbania o kręgosłup.
Zasada 10%
Pilnuj, aby waga plecaka nie przekraczała 10% masy ciała dziecka. Każdy dodatkowy kilogram wymusza na dziecku nienaturalne pochylenie głowy i tułowia do przodu.
Pionizacja ciężaru
Najcięższe przedmioty (duże podręczniki) pakuj zawsze na samo dno i maksymalnie blisko pleców. To pozwala utrzymać środek ciężkości blisko osi kręgosłupa.
Symetria to podstawa
Szelki muszą być równej długości. Jeśli jedna jest luźniejsza, dziecko automatycznie unosi jeden bark, co jest najprostszą drogą do skoliozy funkcjonalnej.
Dopasowanie do wzrostu
Górna krawędź plecaka nie powinna wystawać ponad linię barków, a dolna powinna kończyć się na wysokości miednicy.